Koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski” włącza się w kampanię „Zmień nawyki albo giń"

W sobotę 21 listopada rozpoczął się Europejski Tydzień Redukcji Odpadów, który potrwa do niedzieli, 29 listopada 2020 r. W tym roku, z inicjatywy firmy ENERIS, do obchodów przyłączyła się także Koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski”. Koalicjanci zachęcą swoich pracowników do selektywnej zbiórki odpadów i wsparcia akcji „Segreguj albo giń”.

Firma ENERIS już od wielu lat włącza się w obchody Europejskiego Tygodnia Redukcji Odpadów. Swoje działania spina akcją „Segreguj albo giń”, w ramach której edukuje Polaków na temat potrzeby prawidłowego sortowania odpadów na 5 frakcji.

Segreguj odpady!

„Segregowanie odpadów powinno się zaczynać w domu np. w kuchni. To dlatego warto od razu zaplanować odpowiednią organizację przestrzeni i zaopatrzyć się w wygodne w codziennym użytkowaniu pojemniki do segregacji”  – tłumaczy Magdalena Sułek-Domańska z ENERIS Surowce i dodaje: „Prawidłowe sortowanie odpadów na 5 frakcji to obowiązek każdego mieszkańca, podobnie jak zapinanie pasów w samochodzie czy przechodzenie na zielonym świetle. Niestety, Polakom o tych obowiązkach trzeba stale przypominać”.

ENERIS w Koalicji „Włącz Czystą Energię dla Polski”, która powstała z inicjatywy firmy Fortum pod egidą Pracodawców RP, działa od samego początku, czyli od czerwca 2020 roku. Widząc zbieżność celów Koalicji z ideą programu „Segreguj albo giń”, w tym roku poprosiła Koalicję o jej wsparcie.

„Idea selektywnej zbiórki jest zbieżna z celami Gospodarki Obiegu Zamkniętego, promowanej przez Koalicję i dlatego z radością włączyliśmy się w projekt  ENERIS” – wyjaśnia Magdalena Kitlas z Pracodawców RP.  Jak dodaje, „Europejski Tydzień Redukcji Odpadów to idealny czas, by przypominać, że każdego dnia, podczas codziennych czynności, wytwarzamy masę odpadów i powinniśmy z nimi postępować zgodnie z zasadą „3R” – reduce (redukuj), reuse (ponownie używaj) i recycle (poddawaj recyklingowi). W ten sposób efektywniej gospodarujemy energią potrzebną do wytworzenia produktów konsumpcyjnych,  a także stwarzamy okazję do tego, aby odpady po przetworzeniu wykorzystać ponownie”.

Konkurs dla każdego

Jak tłumaczy Magdalena Sułek-Domańska z ENERIS Surowce, ze względu na nietypowe okoliczności spowodowane pandemią, w tym roku działania edukacyjne przeniosły się głównie do Internetu:

„W ramach działań na naszym profilu na FB  zorganizowaliśmy konkurs #Zacznijodkuchni. Żeby wziąć w nim udział wystarczy podzielić się zdjęciem pokazującym sposoby na sortowanie odpadów w domu. Pięć najlepszych i najbardziej kreatywnych pomysłów zostanie nagrodzonych voucherami do na pojemniki do segregacji.”

Poparcie udzielone przez Koalicję dla programu „Segreguj albo giń” potwierdza, że inicjatywa ta nie tylko zrzesza firmy, którym bliskie są idee Gospodarki Obiegu Zamkniętego, ale też mobilizuje je do dzielenia się know-how i dobrymi praktykami związanymi z edukacją polskiego społeczeństwa w tym zakresie.

Dodatkowe informacje

Koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski” została powołana przez Pracodawców RP i Fortum w celu popularyzacji Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Każdy podmiot, który chce przystąpić do Koalicji musi zaakceptować Deklarację dostępną na stronie Koalicji oraz działać na rzecz realizacji zawartych w niej zapisów.


Remondis dołącza do Koalicji

Remondis Polska świadczy kompleksowe usługi w zakresie gospodarki odpadami i recyklingu oraz gospodarki wodno-ściekowej. W Polsce działa od 1992 roku i obecnie posiada oddziały w 47 miastach na terenie kraju.

 „Przed Polską wiele ambitnych celów dotyczących ochrony środowiska i wdrażania założeń gospodarki obiegu zamkniętego. Chcemy wspierać ich realizację naszym doświadczeniem oraz międzynarodowym know-how m.in. poprzez aktywność w Koalicji „Włącz Czystą Energię dla Polski." Dostrzegamy duży potencjał w zakresie zwiększenia efektywności recyklingu oraz rozwoju instalacji do odzysku prądu i ciepła z odpadów nienadających się do ponownego wykorzystania. Jesteśmy otwarci na współpracę, aby przekuć wiedzę i dobre praktyki w konkretne rozwiązania na rzecz produkcji energii przyjaznej środowisku oraz projekty inwestycyjne na terenie kraju” - mówi Leszek Pieszczek, Członek Zarządu Remondis Sp. z o. o.


Włączmy GOZ w energetyce

Obecnie w Polsce ponad 80% energii wytwarzanej jest w źródłach konwencjonalnych. Jednak projekt Polityki Energetycznej Polski do roku 2040 ma to zmienić: zakłada obniżenie poziomu udziału stałych paliw kopalnych z obecnego poziomu 80% do 55-60% w 2030. Czy gospodarka obiegu zamkniętego jest warunkiem koniecznym, aby to się udało?

W roku 2019 wygenerowano blisko 159 TWh energii elektrycznej, a konsumpcja wyniosła ponad 169 TWh. Różnica ta została zbilansowana z wymiany międzynarodowej, z kierunku zachodniego. Koncesjonowane ciepłownictwo w roku 2018 dysponowało mocą zainstalowaną na poziomie 55 GW. Wytworzyło ono, łącznie z odzyskiem technologicznym, około 412 tys. TJ ciepła. Ilość ciepła oddanego do sieci, po pokryciu potrzeb własnych przedsiębiorstw, wyniosła około 267 tys. TJ. Po uwzględnieniu strat związanych z przesyłem, do odbiorców przyłączonych do sieci dostarczono około 234 tys. TJ, co stanowiło blisko 57% całkowitej generacji ciepła. Jego wytworzenie w ponad 70% opierało się na wykorzystaniu węgla kamiennego. Teraz technologie i instalacje z lat 70-tych będące efektem gospodarki liniowej, zdaniem autorów raportu „Gospodarka Obiegu Zamkniętego – szanse i wyzwania”, którego partnerem jest Fortum oraz Polityki Energetycznej Polski, muszą zostać zmienione.

Z perspektywy energetyki GOZ dotyczy głównie zagospodarowania i wykorzystania surowców stanowiących odpady procesów przemysłowych, rolniczych i komunalnych. Celem takiej koncepcji jest zmniejszanie ilości odpadów składowanych poprzez przetwarzanie ich w zasoby mogące stanowić źródło energii. Pamiętajmy, że ciepło to produkt uboczny wielu procesów technologicznych, a metan powstaje jako odpad na składowiskach odpadów lub osadów” podkreśla dr Maciej Sołtysik z Instytutu Prognoz i Analiz, współautor raportu. „Odpowiednie zarządzanie gospodarką odpadami zapewnia efektywne użytkowanie zasobów naturalnych i wpływa istotnie na zrównoważony wzrost gospodarczy.”

Według autorów raportu „Gospodarka Obiegu Zamkniętego – szanse i wyzwania” najwyższy czas wyjść już z działań pilotażowych dotyczących nowoczesnego wytwarzania energii i wdrażać nowoczesne rozwiązania na szerszą niż obecnie skalę. Pozwoli to zarówno ograniczyć emisję CO2, zwiększyć efektywność energetyczną oraz płynnie przejść w kierunku Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Co więcej, Fundacja Ellen MacArthur ocenia, że w skali Europy, gospodarka o obiegu zamkniętym mogłaby do roku 2030 podnieść poziom PKB o 7%.

Jeśli nie można ani zapobiec powstawaniu odpadów, ani poddać ich recyklingowi, odzysk zawartej w nich energii jest korzystniejszy od składowania. Mówimy tu zarówno o korzyściach ekonomicznych, ale też ekologicznych. Dlatego trzeba szukać jak najwydajniejszych technologii, redukujących do minimum szkodliwość dla środowiska. Wspierać ten kierunek rozwoju energetyki za pomocą ulg podatkowych oraz kształtowania przepisów zwiększających popyt na takie rozwiązania. W ten sposób zostaną „zaprogramowane” działania przedsiębiorców oraz świata nauki” podsumowuje Andrzej Malinowski, Prezydent Pracodawców RP.

Pobierz raport

Premiera raportu "Gospodarka Obiegu Zamkniętego - szanse i wyzwania"

Zapraszamy do zapoznania się z raportem „Gospodarka Obiegu Zamkniętego – szanse i wyzwania”.

Niniejszy raport stanowi zwięzłą analizę regulacyjnych, środowiskowych i biznesowych uwarunkowań dla rozwoju Gospodarki Obiegu Zamkniętego w naszym kraju. Szczególną uwagę poświęcono rozwiązaniom z zakresu gospodarki odpadowej i energetyki, w tym wykorzystaniu paliw pochodzących z odpadów. Autor wskazuje kierunki działań, które mogą przyspieszyć i ułatwić rozwój czystej energetyki oraz GOZ. Podkreśla, że skuteczne wdrażanie GOZ wymaga współdziałania organów władzy publicznej, biznesu oraz obywateli.

IZABELA VAN DEN BOSSCHE
WICEPREZES DS. KOMUNIKACJI
CITY SOLUTIONS, FORTUM

Raport „Gospodarka obiegu zamkniętego w Polsce, szanse i wyzwania” jest właśnie dlatego cenny, że uwypukla problemy związane z upowszechnieniem Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Pokazuje również, gdzie należy szukać rozwiązań.
Koncepcje w nim zawarte to przepustka do prawdziwie efektywnej Gospodarki Obiegu Zamkniętego.

ANDRZEJ MALINOWSKI
PREZYDENT PRACODAWCÓW RP


Kongres GOZpodarka

27 października w ramach koalicji „Włącz Czystą Energię dla Polski” odbędzie się
Kongres GOZpodarka, organizowany przez Instytut Jagielloński, Fortum oraz Pracodawców RP.

W roli Keynote Speakera wystąpi Zbigniew Gryglas, Wiceminister Aktywów Państwowych. Oprócz trzech paneli dyskusyjnych
podczas Kongresu odbędzie się także premiera raportu "Gospodarka obiegu zamkniętego w Polsce. Szanse i wyzwania".

Skrócona agenda Kongresu GOZpodarka:

  • 9:40 – rozpoczęcie kongresu
  • 9:45-10:00 – Keynote Speech: Zbigniew Gryglas, Wiceminister Aktywów Państwowych
  • 10:05-11:20 – Panel I: Polska droga do gospodarki obiegu zamkniętego
  • 11:40-12:55 – Panel II: Rola państwa w rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego
  • 13:15-14:35 – Panel III: Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) i system aukcyjny w gospodarce odpadami
  • 14:40 – zakończenie Kongresu

Prosimy o wcześniejszą rejestrację pod tym linkiem

Gorąco zapraszamy do rejestracji oraz aktywnego udziału w Kongresie!


RDF – paliwo w atrakcyjnej cenie

W przypadku RDF-u mamy obecnie do czynienia z ośmio- lub dziesięciokrotną nadpodażą. To sprawia, że paliwo to ma praktycznie zerową, a nawet ujemną cenę.

Jak wyjaśnia Marek Lachowicz, główny analityk Instytutu Jagiellońskiego i współautor raportu „Paliwa i motory wzrostu gospodarczego. Wpływ cen surowców i produkcji energii na Polskę”:

W średnim okresie, najbardziej prawdopodobna jest kontynuacja sytuacji obserwowanej obecnie, tj. zjawisko dopłat ze strony instalacji komunalnych za przyjęcie odpadów do ich termicznego przetworzenia. W dłuższym horyzoncie, m.in. po zagospodarowaniu nadpodaży odpadów nadających się do spalenia, można spodziewać się stopniowego wzrostu cen paliwa RDF do poziomu kosztów produkcji tego paliwa w wyspecjalizowanych instalacjach”. Jednak nawet wtedy cena paliwa będzie konkurencyjna w stosunku do innych rozwiązań.

RDF – paliwo mniej emisyjne od węgla

Raport Instytutu Jagiellońskiego wskazuje, że stosowanie RDF do pozyskiwania energii pozwala na znaczną redukcję emisji vs metody tradycyjne z wykorzystaniem paliw kopalnych. Dla przykładu wielopaliwowa elektrociepłownia wybudowana przez Fortum w Zabrzu o mocy 75 MWe oraz 140 MWt, zaopatrująca w ciepło ok. 70 tys. gospodarstw domowych, wykorzystuje m.in. RDF, tym samym zmniejszając emisje pyłu nawet jedenastokrotnie, a dwutlenku siarki nawet siedmiokrotnie w stosunku do tradycyjnych, tylko węglowych jednostek. Instalacje wykorzystujące RDF muszą spełnić dużo bardziej rygorystyczne pod kątem emisji wymogi, niż zakłady węglowe. Są zatem dużo bezpieczniejsze dla okolicznych mieszkańców.

RDF – paliwo, którego jest pod dostatkiem

RDF ma jeszcze jedną, niezaprzeczalną zaletę. To paliwo, którego jest pod dostatkiem. I jeszcze długo to się nie zmieni. Oczywiście pod warunkiem, że odpady te będą trafiały do selektywnej zbiórki, a nie na dzikie wysypiska, których w Polsce jest niemało. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego tylko w 2018 r. zidentyfikowano i zlikwidowano ponad 10 tys. dzikich wysypisk. Zdeponowane na nich odpady ważyły ok. 25 tys. ton. Ponadto służby porządkowe zinwentaryzowały dodatkowe 1607 punktów, gdzie ludzie porzucają swoje odpady.

RDF – paliwo wpisujące się w idee Gospodarki Obiegu Zamkniętego

Raport Instytutu Jagiellońskiego wskazuje także na to, że RDF w dokumentach unijnych wskazywany jest, jako jedno z preferowanych paliw przejściowych, w ramach budowy gospodarki cyrkularnej. Ta zakłada jak najbardziej efektywne wykorzystanie każdego produktu i wydłużenie cyklu jego życia, łącznie z ponownym wykorzystaniem go jako zasobu, tym samym ograniczając ilości odpadów do minimum. Koniec cyklu życia produktu nadającego się do przetworzenia na RDF oznacza bowiem ponowne jego wykorzystanie do wygenerowania energii.

Wagę Gospodarki Obiegu Zamkniętego docenia coraz więcej podmiotów. To dlatego w czerwcu 2020, z inicjatywy Fortum i pod egidą Pracodawców RP, zawiązała się koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski”, która nie tylko promuje pro-ekologiczne postawy dnia codziennego, ale przede wszystkim podkreśla, jak ważne jest to, aby także produkcja energii prowadzona była w sposób zrównoważony. RDF, jako paliwo idealnie się w takie podejście wpisuje.


Widok EC Zabrze z lotu drona

RDF – ratunek (nie tylko) dla polskiej energetyki?

Jak wynika z Raportu Instytutu Jagiellońskiego, pod koniec 2019 r. w Polsce na składowiskach zalegało między 20 a 27 mln ton odpadów nadających się do przetworzenia w paliwo alternatywne RDF.  Niestety na razie ten potencjał w dużej mierze pozostaje niewykorzystany.  A szkoda, bo paliwo to nie tylko wpisuje się w Gospodarkę Obiegu Zamkniętego, ale też, jako uzupełnienie miksu energetycznego Polski, zbliża nas do osiągnięcia właśnie podniesionych celów klimatycznych wskazanych przez Komisję Europejską.

„Ogłoszony niedawno plan Komisji Europejskiej, aby podnieść cele redukcji emisji gazów cieplarnianych zmusza wszystkie kraje Unii do rewizji swoich planów. Ważne wskazówki do tego, jak te cele osiągnąć w Polsce zawiera raport Instytutu Jagiellońskiego „Paliwa i motory wzrostu gospodarczego. Wpływ cen surowców i produkcji energii na Polskę” – wskazuje Jacek Ławrecki, Dyrektor ds. Komunikacji na Polskę i Kraje Bałtyckie w Fortum.

Istotnym elementem raportu „Paliwa i motory wzrostu gospodarczego. Wpływ cen surowców i produkcji energii na Polskę” było omówienie roli paliwa alternatywnego RDF w miksie energetycznym Polski. Już jest ono w Polsce wykorzystywane, jednak nie na taką skalę, na jaką warto byłoby to robić. Korzyści z rozwoju energetyki wykorzystującej pochodzące z odpadów paliwa jest bowiem całkiem sporo.

RDF – paliwo lokalne, a więc dostępne i nie wymagające transportu na duże odległości

Większość Polaków wie, że śmieci palić nie należy. Inna sprawa, że nie każdy się do tej zasady stosuje. Niewielu jednak wie, że przy zachowaniu odpowiednich warunków produkcyjnych z wysokokalorycznych odpadów nienadających się do dalszego recyklingu można wyprodukować paliwo zwane RDF-em, które z powodzeniem zastępuje tradycyjne paliwa kopalne. Tego typu rozwiązanie już stosują znane z wysokiej świadomości ekologicznej kraje Skandynawii czy Niemcy.

RDF może być stosowany zarówno w dużych obiektach spalania, jak i w obiektach o mniejszej mocy, w tym lokalnych ciepłowniach i elektrociepłowniach. Produkcja takiego paliwa odbywa się lokalnie, w oparciu o odpady pochodzące z okolicznych miast i wsi, a także zakładów przemysłowych. Ta lokalność to spora zaleta, bo pozwala w praktyce wdrożyć zasady Gospodarki Obiegu Zamkniętego w odniesieniu do społeczności z danego terenu, dostarczając jej energię oraz rozwiązując problem składowania odpadów.


Dzień Efektywności Energetycznej: bez nauki ani rusz!

Tylko nauka może nam zagwarantować rozwój innowacyjności i postęp technologiczny, bez których nie ma mowy ani o "zielonej energii", ani inteligentnych sieciach ciepłowniczych i elektrycznych, ani o bardziej oszczędnych urządzeniach.

Skoro ponad sto lat temu Albert Einstein udowodnił, że materia i energia to jedno, a Louis de Broglie wykazał, że elektrony są jednocześnie i falą i cząsteczką, musimy dopingować fizykom, których odkrycia każdego dnia pomagają zmieniać świat.

Aleksandra Konecka z Fortum zapytała fizyka, prof. dr, hab. Szymona Malinowskiego, co możemy zrobić, żeby zmniejszyć swój negatywny wpływ na środowisko.


Czysty Punkt Widzenia: Czy "podatek plastikowy" zaszkodzi paliwom alternatywnym?

Na lipcowym szczycie, przywódcy państw Unii Europejskiej przesądzili o wprowadzeniu opłaty od nie poddanych recyklingowi odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Każde państwo członkowskie UE ma do kasy Unii odprowadzić co roku konkretną kwotę. Nie jest jeszcze przesadzone, skąd państwa te pieniądze wezmą (każde ma tu dowolność) ale jedno jest pewne:
skoro opłata zależy od braku recyklingu odpadów opakowaniowych z tworzyw, to im większy recykling, tym opłata mniejsza. A skoro większy recykling, tym mniejszy odzysk energetyczny.

Niezależnie więc, czy dany kraj członkowski zapłaci te kwoty z własnego budżetu, czy też obciąży nimi np. producentów wyrobów w opakowaniach z tworzyw, będzie dążył do „śrubowania” celów recyklingu tak, aby zapłacić jak najmniej. Bo teoretycznie, z opłaty zwalnia tylko 100% recyklingu. Będzie więc „parcie na wynik”, dopóki tylko koszty recyklingu nie zrównają się ze stawką opłaty (UE chce aby wynosiła ona 0,8 Euro od 1 kg, a Parlament Europejski postuluje nawet 2 Euro od 1 kg!). Pytanie jednak, jaki będzie to miało wpływ na inne formy zagospodarowywania odpadów opakowaniowych z tworzyw.

Dziś bowiem odpady opakowaniowe z tworzyw (w szczególności folie) są cennym (bo najbardziej kalorycznym) składnikiem paliwa alternatywnego (choćby RDF). Wyobraźmy więc sobie sytuację, że tych cennych odpadów zabraknie, bo trafią – nawet na siłę - do recyklingu. Wartość opałowa RDF znacząco spadnie (pozostaną mniej kaloryczne odpady makulaturowe i drewno), spadnie więc atrakcyjność tego paliwa jako zamiennik węgla. Aby uzyskać taką samą moc grzewczą, cementownie czy elektrociepłownie będą musiały stosować więcej RDF. Teoretycznie to dobrze, bo zwiększy się popyt. Ale za przyjęcie RDF cementowniom czy elektrociepłowniom trzeba dopłacać, więc znacząco wzrosną koszty dla tych, którzy pokładają nadzieję w termicznym zagospodarowaniu odpadów. I cały biznesplan runie jak domek z kart bo okaże się, że odzysk energetyczny, który miał być tańszą alternatywą składowania i zastępować recykling tam, gdzie nie jest on możliwy, stanie się dla zagospodarowania odpadów formą najdroższą.

Tak, wiem, to czarny scenariusz. Ale dość prawdopodobny. Otwarte pozostawiam pytanie co zrobić, aby się nie sprawdził.

Krzysztof Baczyński
Coca-Cola HBC Poland


Najwyższy czas na... modernizację

Wiele firm Fortum kontynuować inwestycje w obszarze energetycznym. Potwierdzeniem tego jest zawiązana w szczycie pandemii koalicja „Włącz Czystą Energię dla Polski”. Koalicja powstała z inicjatywy Fortum, a jej liderem stali się Pracodawcy RP, jednak już dołączyło do niej kilkanaście podmiotów i to z różnych branży: od spożywczej po transportową.

Podmioty te w inwestycjach na rzecz „zielonej energii” upatrują szansę zarówno dla środowiska, dla siebie, jak i dla polskiej gospodarki. Wiedzą bowiem, że brak takich inwestycji w przyszłości może być związany z ponoszeniem dodatkowych kosztów. Tych wynikających z wzrostu kosztów energii, ale też z kar, jakie przyjdzie zapłacić, jeśli nie sprostamy wymogom unijnym.

Z punktu widzenia „Kowalskiego” energetyczną inwestycją może być rezygnacja z „kopciucha” na rzecz przyłączenia się do sieci ciepłowniczej lub też zakup instalacji fotowoltaicznej.

„Jestem przekonany, że pandemia nie będzie miała negatywnego wpływu na decyzje Polaków o modernizacji swoich źródeł ciepła, a liczba gospodarstw inwestujących w własne źródła energii elektrycznej będzie rosła” – komentuje Górnik.

Ekspert zwraca także uwagę na to, że rozwój energetyki rozproszonej sprzyjać będzie kolejnym inwestycjom w branży:

„Nadwyżki energii pochodzącej z tych źródeł powinny być przekazywane do sieci. A zatem, aby móc nimi efektywnie gospodarować, konieczne będą dalsze inwestycje w cyfrowy nadzór.” podsumowuje.